Şekerli suların karbondioksit gazı ile doyurulması esasına dayanan gazlı içecekler, sodyum dışında başka besin öğesi içermemektedir. Sıvı ve sodyum gereksinimini karşılaması nedeniyle akut ishallerde kullanımı uygundur. Öte yandan asit yoğunluğu yüksek olduğu için mide salgısını artırıcı etki gösterir, ülsere meyilli kimselerde olumsuz etkiler yaratırlar. PH dereceleri 2.4 ile 4.0 arasında değişen gazlı içeceklerin diş çürüklerine de yol açtığı artık herkes tarafından bilinmektedir.
Gazlı içecek içme alışkanlığı süt ve süt ürünlerinin tüketimini azaltmakta, kalsiyum ihtiyacının karşılanmasını engellemektedir. Aynı zamanda içerdiği yüksek miktardaki fosfor kan paratiroid hormon düzeyini artırmakta ve kemiklerden kalsiyum çekilmesine yol açmaktadır. Ayrıca gazlı içecekler böbreklerden kalsiyum atımını artırmaktadır. Bu nedenle uzun dönemde osteoporoza zemin hazırlamaktadır.
Şimdiye kadar gazlı içeceklerin sağlık için yararlı olduğuna dair bir araştırma yayımlanmadı. Hiç kuşkusuz gazlı içecekler sigara gibi insan sağlığını doğrudan ve tehlikeli bir şekilde etkilememekte ama bu durum onların masum olduğu anlamına da gelmemektedir. Bir şişe gazlı içecekte yaklaşık 20 - 25 gram şeker bulunmakta ve 80 - 100 kilokalorilik enerji sağlamaktadır. Harward Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmaya göre, şekerli ve gazlı içeceklerin fazla içilmesinin şeker hastalığına yakalanma riskini %85 artırdığını saptanmıştır. Günlük yaşamda elbette gazlı içecekler tercih edilebilir. Ancak tüketim sıklığı ve miktarına dikkat etmek gerekmektedir. Enerji alımını azaltmak adına aspartam ve sakarin gibi yapay tatlandırıcı içeren light alternatiflerinin tercih edilmesi nispeten daha sağlıklıdır. Ancak sonuçta light olanlar da asit, kafein vs içermekte, aşırı tüketim durumlarında selülite neden olmaktadır.
Kafeinli içecekler, kafeinin diüretik etkisinden ötürü iyi bir sıvı kaynağı değildir. Kafein idrar yoluyla sıvı kaybını artırmaktadır. Kafein alımı arttıkça, sıvı atım miktarı da artmaktadır. Çay, kahve ve gazlı içecekler diüretik etkiler gösterdiklerinden suyun yerini tutamazlar. Aynı zamanda içerdikleri tanenler vücutta demir mineralini bağlayarak demir eksikliği anemisine (kansızlığa) yol açmaktadır. Bu nedenle öğünlerden yaklaşık 30 - 45 dakika önce veya sonra içilmeleri önerilmektedir.
Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE
Biyografi
ETİK DİYET DANIŞMANLIK
Valikonağı Cad. No: 169/6
34360 Nişantaşı - İstanbul
Tel : (0 212) 240 31 64
Fax : (0 212) 240 31 65
iletisim@etikdiyet.com
http://www.etikdiyet.com
Bu sayfa, Uzman Diyetisyen Sn M. Turgay Köse'nin katkıları ile hazırlanmıştır.
