Diyet posası (lifi), bitkilerin yapısında bulunan, sindirim sisteminde vücuda emilemeyen ancak organizma için faydalı olan kısmıdır. Posa, sağlığın sürdürülmesi için faydalı, hastalıkları önleyici ve tıbbi beslenme terapisinin bir bileşeni olarak gösterilmektedir. Diyet posası, sağlıklı beslenmenin önemli bir parçasıdır. Genellikle birçok vitamin ve minerali de içerdiğinden, posadan zengin beslenme sağlıklı bir yaşam tarzının da göstergesi sayılabilir. Posalı yiyeceklerin diyette artırılması ile tükürük salgısı artmaktadır. Posalı besinler fazla çiğneme gerektirdiğinden kolesistokinin hormonu salgılanmakta ve toplam besin alımının azalması söz konusu olmaktadır. Bu nedenle özellikle zayıflama diyetlerinin vazgeçilmezleri arasında yer alırlar. Yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda, yüksek posalı diyetlerle beslenen toplumlarda kalp hastalıkları, divertikül hastalıklar, hemoroitler, kolon kanserleri, şeker hastalığı, şişmanlık gibi sağlık sorunlarının nadir görüldüğü saptanmıştır
Diyet posası için değişik yaş ve özel durumlara yönelik tüketim standardı henüz belirlenmemiş olmakla birlikte yetişkinler için günde 25 - 30 gram (diyetin her 1000 kilokalorisi için 10 - 13 gram) diyet posası önerilmekte idi. Son literatürlerde kadınlarda 30, erkeklerde 38 gram posa alımı uygun görülmektedir. Öte yandan günde 50 - 60 gramın üzerindeki aşırı tüketim ise kalsiyum, demir, çinko gibi bazı mineralleri bağlayarak vücuttan atılmalarına yol açabilir.
Posa içeriği en yüksek doğal besin grubu kuru fasulye, nohut, mercimek gibi kurubaklagillerdir. Bunları fındık, yerfıstığı, badem, ceviz gibi yağlı tohumlar, kepeği ayrılmamış tahıl ürünleri, sebze ve meyveler izlemektedir. Soyulmadan yenilebilen sebze ve meyvelerin kabukları ile birlikte tüketilmesi önerilmektedir. Özellikle kan lipitleri (yağları) yüksek olanlar, şeker hastalığı riski taşıyanlar, kabızlıktan yakınanlar, kilo problemi olanlar, beyaz ekmek yerine kepek, çavdar, yulaf veya tam buğday unundan yapılmış ekmek; pirinç yerine bulgur; etin bir kısmı yerine kurubaklagil, bol sebze ve meyve tüketmelidirler. Ancak posanın vücudumuzda faydalı etkiler gösterebilmesi için, yanında mutlaka bol su içilmesi şartı aranmaktadır. Böylelikle kan şekerini, kan basıncını (tansiyonu) ve kan kolesterolünü istenilen seviyede tutmaya yardımcı olurlar. Tokluk, doygunluk hissi sağlarlar. Ayrıca dışkılama miktarını ve sıklığını artırırlar. Kabızlık şikayeti varsa hafifler hatta ortadan kalkar; böylelikle kilo vermeye de yardımcı olurlar. Kalın bağırsak kanserinden koruyucu etkileri de mevcuttur.
POSALI BESLENMEYE YÖNELİK ÖRNEK MÖNÜ
Kahvaltı
Taze sıkılmış portakal suyu (posası ile)
Peynir
Zeytin
Esmer ekmek
Kuşluk
Kuru kayısı
Ceviz
Öğle
Mercimekli bulgur pilavı
Cacık
İkindi
Açık, şekersiz çay
Kepekli bisküvi, galeta veya grissini
Akşam
Etli bezelye
Kepekli pirinç pilavı
Probiyotik yoğurt
Söğüş salata
Gece
Armut
Uzman Diyetisyen
M. Turgay KÖSE
Biyografi
ETİK DİYET DANIŞMANLIK
Valikonağı Cad. No: 169/6
34360 Nişantaşı - İstanbul
Tel : (0 212) 240 31 64
Fax : (0 212) 240 31 65
iletisim@etikdiyet.com
http://www.etikdiyet.com
Bu sayfa, Uzman Diyetisyen Sn M. Turgay Köse'nin katkıları ile hazırlanmıştır.
